25 grudnia 2010

Obyczaje obyczajami

Kolacja wigilijna tradycyjnie u nas była... uboga.
W atmosferze ziemskiej unosi się wtedy taki opar sytości, że więcej mi nie trzeba. A po zjedzeniu nawet tej odrobiny wigilijnej mam wrażenie, że pęknę. Zdecydowanie mogę żywić się powietrzem w czas Świąt.
Ania upiekła chleb pszenno-żytni z dodatkiem ziemniaków i bułeczki oraz piernik. Ja przyrządziłam filety rybne marynowane w warzywach według przepisu Niny. Ulepiłyśmy pierogi z kapustą i grzybami i ugotowałyśmy barszcz czerwony. Do tych potraw doszły jeszcze słodkie mandarynki i sok jabłkowy.

Zadziwiające jest też inne zjawisko. Otóż w wielkie święta przejmuję rolę moich przodkiń, Babki i Mamy i pewnie jeszcze dawniejszej tradycji w mojej rodzinie w linii żeńskiej. Przy stole świątecznym zawsze najważniejszą rolę pełniły najstarsze kobiety, gospodynie domu. Mężczyźni siedzieli po bokach i słuchali. To zawsze moja babka, a potem z czasem mama, rozpoczynała posiłek. Wstając i odmawiając na głos modlitwę oraz błogosławiąc jedzenie. I ja to teraz robię też. Nie mogę inaczej. Bez tego nic bym nie przełknęła.

W pierwszy dzień Świąt, czyli dzisiejszy nic nie gotuję. Nie ma uroczystego obiadu. Jest za to odpoczynek i zjadanie resztek wigilijnych. Czyli głównie pierogów, tym razem już podawanych ze skwarkami.

Nasza wieś oczywiście nie ma nic wspólnego z teraźniejszym Bożym Narodzeniem. Jednak w pełni szanuje czas świąteczny u nas.
- Wczoraj żeśmy rąbali i śrutowali zboże, żeby dzisiaj wam nie hałasować - stwierdziła sąsiadka.
Na wiosce mieszka czworo katolików, my, Warszawiak i powiedzmy-Sławko. Reszta świętuje według ruskiego kalendarza.

No, i najważniejsza dzisiaj dobra nowina!
Dziunię rano sparło i szczęśliwie urodziła dwójkę koźląt w barwach prawie-alpejskich.

24 grudnia 2010

Wesołych Świąt


Z okazji Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku
szczęśliwej i pomyślnej realizacji wszelkich planów i zamierzeń w nadchodzącym roku 2011 i wszelkiego Dobra i Błogosławieństwa Bożego na Święta
życzy

Kresowa Zagroda

23 grudnia 2010

Bęc, i już!

Dzień zaczął się od skontrolowania stanu stada. W porzo. Nic nie przybyło, a Król, najedzony zwiedza już samodzielnie boks i próbuje pierwszych, niezdarnych jeszcze kozich podskoków. Słyną z nich nie tylko koźlęta, ale i afrykańskie antylopy. Dostaje od pierwszych chwil życia regularne bęcki od swojej babki, Zofiji, która uczy go, gdzie jest jego miejsce w stadzie. Znaczy, na końcu. I niech nie zagląda gdzie nie trzeba, nie przymierza się do nie swojego cyca i nie przeszkadza przy żłobie.
Taki cios znienacka z tzw. byka prosto w dopiero narodzone czółko wygląda dość strasznie, ale już wiem, że tak naprawdę kozy krzywdy sobie nie robią i to jest ich podstawowy język komunikowania oczywistości, bęc i kropka. Król mocno zdumiony aż siada z wrażenia, po czym grzecznie ustawia się za mamą tak, żeby go było jak najmniej widać.
Kiedyś będzie przywódcą stada. Teraz uczy się pokory. Przyroda jest bardzo mądra i szkoda, że ludzie już tak mocno zatracili związki ze zwierzętami i nie obserwują tego, co dla pasterza jest niepodważalną prawdą. Społeczeństwo ludzkie rządzi się dokładnie tymi samymi prawami i odruchami, co wszelkie stada zwierząt. Niektóre z nich zostały już w Miastach skarykaturowane, przekręcone, lecz nieustająco warte są reaktywacji poprzez choćby uważną obserwację i naukę czerpaną od naszych braci mniejszych. Dodatkowo niektóre gatunki mają specjalne podobieństwa do różnych ludzkich nacji. Na przykład jestem pewna, że starożytni Chińczycy zaczerpnęli swe poligamiczne obyczaje od... kóz.

Ale, żeby nie było aż tak rozkosznie, to zaraz w południe okazało się, że... stado kur pomniejszyło się o jedną, starą nioskę. I to na razie tę jedyną znoszącą jaja. Wypuszczona w ciepły dzień z kurnika powędrowała pod bramę, gdzie dorwał ją powietrzny drapieżca. Kola nie zareagowała (za co potem została skarcona, ale co z tego, jak już po ptokach), choć przebywała w tym momencie na podwórku. Ania zauważyła odlatującego spokojnie na Górę jastrzębia i podeszła bliżej. Odkrywając przykry fakt.

No, cóż... Hinduskie Purany twierdzą, że dusza zwierzęcia transformuje się po śmierci w tę istotę, w której zębach zginęło. Dlatego pewnie moja kura odrodzi się jastrzębiem.
Idąc logicznie po linii tego poglądu, jeśli zwierzę ginie z ręki człowieka, odradza się człowiekiem i jest to dla niego niebywały awans. A jeśli człowiek przy tym robi to w odpowiednim stanie świadomości i prowadzi sytuację, duszyczka mniejsza trafia całkiem niezgorzej w rankingu ludzkich przypadków.
Czemu wydaje mi się to z grubsza prawdopodobne?
Ponieważ moment gwałtownej śmierci wiąże się z niesamowitym zastrzykiem adrenaliny i w pamięci istoty koduje się głęboko traumatyczny obraz. Który potem może pchnąć ją do wejścia w ciało właśnie tej zapamiętanej pod wrażeniem istoty.

Nie mam zamiaru dyskutować na tematy reinkarnacji (a tym bardziej reinkarnacji zwierzęcej) na tym, ani na żadnym innym blogu zbyt szczegółowo, bo większość ludzi zna temat głównie z teorii, a nie z praktyki. Dlatego uważam, że lepiej milczeć, co do szczegółów, aby prawda pozostała otulona stosownym szacunkiem. I niedopowiedzeniem.

W każdym razie resztki kury zostały na tyle odzyskane, że psy zyskały trzy porcje rosołowe i kilka jajek, gotowych już do zniesienia i dorastających do niego.

Ech...

Żeby się pocieszyć powędrowałyśmy z siekierką pod naszą ugorną brzezinkę i nacięłyśmy naręcze dolnych gałęzi świerkowych ze świerczków rosnących na jej obrzeżach. Będą robić za choinkę w jadalnym pokoju, po specjalnym przystrojeniu. Stwierdziłyśmy, że nie warto niszczyć drzewka, które w cieple kaloryferów zacznie się szybko sypać i dołoży nam jeszcze pracy przy niekończącym się sprzątaniu wiecznego bałaganu w mieszkaniu.
Po drodze obserwowałam śnieg, ale nie było żadnych ludzkich śladów. Znaczy, pełen szacunek własności i nikt nie przydreptał po świąteczną choinkę na cudze.
Jestem zbudowana.

Przy popołudniowym karmieniu zauważyłam silne objawy zbliżającego się porodu u Dziuni. Nabrzmiałe pękate od mleka wymię, podniesiony stale ogonek. Trzeba zaglądać zatem. Późnym wieczorem i wczesnym rankiem.
Kozy przeważnie rodzą nad ranem, ale zdarza się, że dopiero po śniadaniu, przed południem. Raz tylko jedna Masza urodziła koźlęta wieczorem, w bólu, martwe, miesiąc przed czasem. Naturalnie więc, to okolice świtu i przedpołudnie.

Co do kulinariów, to coś tam pichcimy. Jak się należy. Na dzisiaj jednak najważniejsze to słanie życzeń. Nasi znajomi Warszawiacy już się odezwali. Tak mają. Zawsze zczynają święta od rozsyłania świątecznych mejli (no, kartka też się trafiła!) i smsów tudzież telefonów osobistych. No, to gorsza nie będę.

22 grudnia 2010

Chwila spokoju

Anię nosił gospodarski niepokój i jeszcze w nocy, przed trzecią rano zaglądała do obory (świecąc sobie komórką), żeby nie przeoczyć ewentualnych narodzin królewskiego bliźniaka. Ponieważ na nic takiego najwyraźniej się nie zanosiło, korzystając z okazji podstawiła jeszcze raz malca do cyca i napił się ile mógł.
Fakt jest taki, że to jedynak. Pomimo wielkiego brzucha Misi. I jak teraz zaczyna być widać - bardzo wielki jedynak. To z powodu jego rozmiarów Misia miała bóle porodowe. Już pierwszego dnia życia musi klękać, aby sięgnąć do matczynego cyca, który - z racji raczej niskiego wzrostu Misi - znajduje się na poziomie jego łopatek. Jest wysoki, srebrzysty, kłapciaty i ma gęste, puszyste futro zimowe.


Pamiętam, że poprzednim razem podobnie dramatycznie krzyczała z bólu rodzenia Maszka, nasza najulubieńsza koza, która potem w wypadku na pastwisku zginęła. I także urodziła wtedy dorodnego jedynaka, już nawet ze sporym zaczątkiem rogów, Bombka.

Przy porannym karmieniu Misia była już odprężona, pełna apetytu i spokoju, jaki daje macierzyństwo. Reszta kóz w boksie, czyli Zofija i Gwiazda są zaciekawione sprawą, ale również mocno wyciszone i ostrożnie spoglądają na malca. Misia chętnie pokazuje im rogi i zasłania koźlę swoim ciałem, gdy coś w ich zachowaniu jej nie odpowiada. Ta odwaga rośnie natychmiast po porodzie u każdej, nawet ostatniej w hierarchii kozy w stadzie. I jest respektowana.


Trochę się to z czasem zmienia. Bo, gdy wszystkie mieszkanki boksu mają potomstwo każda dba o swoje, a odpędza cudze, rozpoznając je nieomylnie jakimś zmysłem. Na dokładkę bardziej odpychane od innych młode startują do cudzych matek (ciotek, babek) i jeśli są sprytne potrafią nawet coś uszczknąć z ich mleka, gdy któraś zorientuje się za późno.
Bywa, że niektóre "ciotki" nie stawiają oporu. Na przykład taki szczodry charakter ma Dziunia, ale ona ma zawsze tyle mleka, że może i większą gromadkę, niż tylko własne potomstwo obdzielić.

Zatem na dzisiaj zdaje się spokój. Choć już po Gwieździe widać, że ma nabrzmiewające wymiona. Zapewne jak co roku pierwsze z wykotami będą białasy.

Ja zaczęłam dzień od odśnieżenia drogi z garażu do bramy. Wczoraj napadało z 10 cm świeżego śniegu. Za to zrobiło się przyjemnie ciepło i drób wyległ radośnie na świeże powietrze, kogut pieje, Gusia trzepie skrzydłami.

21 grudnia 2010

Umarł król, niech żyje król!

Niewiele zapowiadało fakt, że to będzie właśnie dzisiaj.
Termin był na 26 grudnia.
Ale z doświadczenia już wiemy, że może być tydzień wcześniej (tak samo jak i później nieco też) i to normalne.
Misia zaczęła wczoraj polegiwać, ale była spokojna i miała apetyt. Jednak wymię było już napęczniałe od mleka.
Ania zajrzała zatem do obory wczoraj wieczorem i dzisiaj koło 7 rano. Spokój. Kozy zjadły owies, zagryzły krojoną marchwią i rozeszły się do żłobów z sianem.

Koło południa Ania przechodząc obok obory usłyszała pojękiwanie Misi.
Zajrzała. Zaczęło się. Misia dramatycznie i przejmująco ryczała w dość częstym rytmie.
Przybiegła do domu.
- Już nóżkę widać. Trzeba uszykować wszystko dla dziecka!
No, tak, wygrzebałyśmy z pudła aptecznego butelkę ze smoczkiem i termofor, tak na wszelki wypadek. Maleństwo czasem trzeba dokarmić, zwłaszcza gdy zdarza się parka. Nie można pozwolić, aby nie najadło się w pierwszych najważniejszych chwilach życia z jakiegoś powodu.
Ania zaczęła gorączkowo myśleć:
- To chyba niedobrze, jak tyłem wychodzi, powinno główką. Może zadzwonić do weterynarza? Albo iść po sołtysa, on owce trzyma, to będzie wiedział.
- Weterynarz do kozy nie przyjedzie, przecież wiesz. Za małe zwierzę. Sołtys teraz ma sjestę i nie będziemy mu przeszkadzać. Poza tym, o ile dobrze pamiętam to bydło rodzi się nogami do przodu. Widziałam na filmie o antylopach gnu.
- Idę do pani Wiery, może będzie wiedzieć.
Przez ponad pół godziny Misia krzyczała w bólach rodzenia i napinała się w skurczach. Rzadko kozy rodzą z bólem, ale zdarza się. Miałyśmy już tak ze dwa razy u innych matek. Byle nie panikować.
Ania zagadała się z sąsiadką przez dłuższy czas. Dowiedziała się, że pierwsze wychodzą nóżki i to jest prawidłowe. I żeby zbyt często nie zaglądać i nie niepokoić rodzącej.
Kiedy wróciła, Misia ucichła. Krzyk się skończył.
- Hej, idziemy sprawdzić - zadysponowałam.
Weszłyśmy do środka, zamykając za sobą drzwi obory, aby nie wychładzać wnętrza. Całe szczęście, że dziś było w okolicach 0 stopni.
I taki widok zastałyśmy. Oto on:


Trzeba było maleństwo przystawić po jakimś czasie do cyca. Okazuje się rezolutne i silne, zapewne koziołek. Kłapciaty. Dokładnie tak, jak także misiowy Klapaucjusz w zeszłym roku. Misia cierpliwie stała przy karmieniu, a Ania przystawiła go od tyłu do wymienia, aż zassał. W całej oborze rozległo się głośne mlaskanie.

Poszłyśmy tam po dwóch godzinach. Misia ma jeszcze duży brzuch, trudno uwierzyć, że na jednym koźlęciu się skończy. Jednak jest spokojna. Wyszła z niej błona płodowa. Dzieciak, popiskujący identycznie jak ludzki noworodek znów pociągnął wielki łyk siary. Potem ułożył się pod żłobem w sianie obok ciepłej troskliwej matki, rozmawiającej z nim specjalnym matczynym językiem, którego używają jedynie kozy wobec własnych dzieci.

20 grudnia 2010

Produkt NO CHINA oraz zasada 3R


W ramach przygotowań świątecznych zgodnie z zasadą 3R wykonałam wczoraj bożonarodzeniową gwiazdę z papieru.

Zasada 3R
Na podstawie Wikipedii, wolnej encyklopedii internetowej

Zasada 3R, czyli: Reduce, Reuse, Recycle (ang.), promuje zdrowy dla środowiska styl życia, konsumpcji dóbr i traktowania odpadów. Po polsku brzmi to następująco:
"Zasada 3 U":
1. Unikaj kupowania zbędnych rzeczy,
2. Użyj powtórnie,
3. Utylizuj.

Pierwszy czasownik angielski ("ogranicz, redukuj") przypomina o możliwości zmniejszenia ilości generowanych odpadów poprzez ograniczenie konsumpcji niepotrzebnych produktów - unikaj kupowania zbędnych lub niepotrzebnych rzeczy, unikaj towarów nadmiernie opakowanych (niepotrzebnie nadmiernie opakowanych).

Drugi ("użyj ponownie") przypomina o możliwości powtórnego wykorzystania produktów powszechnie uznanych za jednorazowe, co zmniejsza skalę zanieczyszczeń środowiska, powstałych zarówno wskutek efektów ubocznych produkcji jak i akumulacji śmieci. Odnosi się do propozycji ponownego, wielokrotnego wykorzystania towarów, czasem w zupełnie nowym przeznaczeniu.

Wreszcie ostatni czasownik ("oddaj do odzysku/recykluj") mówi, co należy zrobić w sytuacji, gdy nie można zrezygnować z produktu, a powstałego z niego odpadu nie da się wykorzystać ponownie: należy go wrzucić do odpowiedniego pojemnika w celu ponownego wykorzystania w produkcji.

Kolejność czasowników nie jest w tym zwrocie przypadkowa. Największe korzyści dla środowiska niesie 1) ograniczanie nadmiernej konsumpcji oraz 2) wielokrotne użycie - czyli jak najpóźniejsze uznanie produktu za odpad. Wreszcie 3) ich racjonalne przetwarzanie pomaga ograniczyć obciążenia środowiska związane z pozyskaniem produktu z surowców pierwotnych i wspomnianą wcześniej akumulacją śmieci.


A wszystkim, którzy znajdą czas na coś poza zakupami świątecznymi, polecam film Wyspa.. Głęboki, ponadczasowy, ponad-chrześcijański, ludzki i rosyjski.
Bo przypomnę, że u nas prawdziwe tutejsze święta zaczynają się 7.01, potem Sylwester i Nowy Rok 13 stycznia, no, i Trzech Króli tydzień później, czyli czeka nas miesiąc świąteczny, wliczając święta katolickie. Zatem nie musimy się wcale tak ze wszystkim spieszyć...
(Ania)

Łacio & syn

Radość wielka. Po dwóch nocach i pół oraz trzech dniach nieobecności Łacio wrócił w domowe pielesze.
Zaczyna się sezon na kocie ruje.
Jestem świadoma, że to była dopiero gra wstępna. I dogadzam Łaciowi, żeby prędko zregenerował ubytek tłuszczu, zgromadzonego jesienią na ten trudny dla kocurów czas. Najgorszy jest zawsze styczeń. Potem luty nieco lżejszy. I marzec już bardziej rozluźniony, bo cieplej i takie nieobecności nie są aż tak bardzo niebezpieczne dla jego zdrowia. (Przypomnę, Łacio ma na koncie jedno złamanie i jedno mocne nadwyrężenie tylnej nogi, ostre zadrapanie na pyszczku pomiędzy oczami, rozerwane lewe ucho, silne wychudzenie i depresję po dwutygodniowej nieobecności w najgorszy czas zimowy oraz liczne zadrapania i pogryzienia na całym ciele).
Na zdjęciu poniżej Łacio (pierwszy z prawej) i Jasiek, czyli ojciec i syn. To nieprawda, że koty są samotnikami. Są bardzo rodzinne i tworzą klany, gdy tylko im na to pozwolić.

19 grudnia 2010

Trochę zdjęć

Oto kilka obiecanych zdjęć z postępów budowlanych w chacie. I nieobiecywanych też.
Zaczynamy od Koli na swoim starym posłaniu w nowej szacie, utkanej rękami Ani. Lubi teraz swój kącik jeszcze bardziej. Nieco mniej lubią ją w tym miejscu majstrowie, bo pies strzeże wejścia do kuchni, przy drzwiach do sieni. Dawniej były tutaj drzwi wejściowe do starej chaty, bardzo już zużyte i skrzypiące. Sień została pakamerą połączoną otworem drzwiowym bezpośrednio z kuchnią. Tym sposobem ominęłyśmy wprowadzania bezpośrednio do kuchni złego Qi, które wpada z dworu. To ważna zasada według Feng-szuei, gdyż takie boczne wejście chroni życie domowe i rodzinne przed bezpośrednimi dotknięciami losu.


A poniżej rzut oka na prawie gotowe poddasze. Prawie.
Szczyt północny pokryty gipsokartonem i oddzielony płytami kącik łazienkowy. Skosy odeskowane. Sufit położony na jętkach, gotowych już do pomalowania, również z gipsokartonu. Klejenie glazury należy do nas. Do wiosny może się uda.


I rzut oka przez okienko w północnym szczycie. Przed nami rozciąga się ogrodzona płotem zagroda kóz. Tam spędzają kilka godzin dziennie w sezonie zielonym. Oprócz tej mają jeszcze dwa inne pastwiska, w sadzie i na ugorze-buszowisku, stąd niewidoczne, bo znajdują się z drugiej strony domu.


W niewykończonej jeszcze kuchni koegzystuje nadal ze sobą stare z nowym. Na starej ścianie (pierwotnie dyle były pokryte gliną, którą trzeba było złupać i wywieźć, a dlaczego, to niech miłośnicy glinosłomy sprawdzą po kilkudziesięciu latach użytkowania tak chronionych pomieszczeń) znajdują się już przybite drewniane listwy pod szalunkowe deski.


Poniżej zdjęcie, o które prosiła Czaroffnica. Stary próg, jeszcze istniejący, pomiędzy pokojem a kuchnią. W starej chacie wszędzie były takie progi, tworzyły je solidne belki ściągające podwaliny ze sobą. Przyznam, że trudno było się do nich przyzwyczaić w pierwszych miesiącach zamieszkiwania chaty przed remontem. Ale teraz już odruchowo nogi podnoszę wysoko, choć nowe progi są dużo niższe. Jednak są.


I na koniec śpiący Jasio na swojej ulubionej pozycji schodowej, tuż pod płytą osb, mało malowniczo zakrywającą otwór na poddasze. W tym miejscu będzie specjalna klapa, używana w zimie, albo może wtedy, gdy ktoś na poddaszu nocujący zapragnie intymności. Schody na razie, póki biegają po nich majstrowie zakryte są chroniącą tekturą.

18 grudnia 2010

Po trzykroć działa!

Napawamy się samotnością, czyli ciszą po-budowlaną. Nawet obiadu nie było. Ale... będzie.
Wśród zasad Permakultury jest jedna taka, że dobrze, gdy jedna rzecz służy kilku celom. Fajna zasada. Wczoraj wypróbowałyśmy dodatkowe zastosowanie pieca ścianowego, vel kaflowego. O którym do tej pory tylko nam opowiadano, a sprawa jest godna polecenia (jak sprawdziłam). To jego trzecie zastosowanie, po podstawowej funkcji ogrzewania oraz dodatkowej suszenia prania i nie tylko (też grzybów, owoców, pestek i kiełbasy). Otóż w zimie służy on jeszcze jako piekarnik.
Do ciast, chleba, bułek, mięsa i...
Tylko zimą, bo wtedy tylko rozpala się w ścianowym. Latem są od tego piece chlebowe i duchówki.
Wczoraj Ania zaczyniła ciasto na bułeczki i uszykowała dwie nieduże brytfanki jagodzianek. Z odmrożonych jagód tegorocznych.
Gdy ogień wygasł i rozgarnęłam resztki żaru wsunęła je do gorącej komory. Po pół godzinie wyciągnęła pięknie wyrośnięte i niesamowicie pachnące rumiane, chrupiące bułeczki. Rewelacja!
Przy okazji przypomniała sobie zasadę odkrytą przy zeszłorocznym pieczeniu w chlebowym. Do wszelkich ciast drożdżowych należy dodawać o połowę drożdży mniej, niż podają przepisy. Po prostu w naturalnych piecach drożdże okazują się dużo efektywniejsze. Sprawdza się także w ciastach stosowanie zakwasu, tj. dzikich drożdży. Nawet go wolę, bo zdecydowanie mniejsze ryzyko nadkwasoty.
Zjadłyśmy je już, więc umyśliłam na dzisiaj wypróbować legendarny przysmak podlaski ze ścianówki. Krojone ziemniaki zapiekane ze słoninką.
Dlatego nie zjadłyśmy obiadu, aby zrobić na ów przysmak miejsce w brzuchu.
Eksperymentalnie w drugiej brytfance nastawię ziemniaki z żółtym serem. Kozim rzecz jasna. Jako wariant jarski.
Na długie zimowe wieczory super sprawa.

17 grudnia 2010

Śród-podsumowanie

Majstrowie zadowoleni, my też. Wczoraj liczyli zapłatę. Zrobiłam kawę, zasiadło towarzystwo, dwóch majstrów i Ania, każde ze swoją karteczką i ołówkiem przy stole w jadalnym i każde osobno przeliczało metry kwadratowe i fasmetry na pieniądze. Zapadła cisza i dopiero po wielu minutach padło kilka pytań.
- To porównajmy wyniki. Mnie wyszło tyle i tyle.
- Zgadza się.
- A za to tyle i tyle.
- Nie, mnie inaczej.
- Liczymy znowu.
- U ciebie dobrze było. Poprawiam.
- To ile razem?
- Nie zapomnieliście niczego?
- No, chyba nie. Zostaje jeszcze kilka rzeczy, ale to następnym razem policzymy. Jak drewno będzie.
Bo skończyła się szalówka. Ostatnie, odłożone w trakcie roboty co gorsze deski poszły na listwy obrabiające drzwi i okna. Trzeba przystopować i uzupełnić zapas materiału, aby wykończyć jeszcze dwa pokoje, troje drzwi i kilka okien.
Dzisiaj majstrowie dwaj szybko zrobili to, co jeszcze zostawało. Dwa progi, listwy wokół dwojga drzwi, obniżyli nieco klapę do piwnicy, bo sterczała ponad terakotą oraz wymienili włączniki w kuchni, bo światło włączało się jedynie prawym prostym.
Po podsumowaniu spuścili nieco z różnych względów, m. innymi z powodu codziennych obiadów i czasem piwa, które dostawali. To miła tradycja wiejska. Dla rolnika karmienie własnym jadłem (i napitkiem) majstrów jest czymś bez-cennym, a dla robotników cennym, bo majstrowie nie wydają kasy na nakarmienie pomocników, których opłacają ze swojej kieszeni.
Spotkałam się z tym któryś raz z rzędu, że majster obniża zapłatę na koniec, bo docenia jadło i napitek, które dostawał w trakcie pracy. To jeszcze w regionie jest żywe i ma sens na wioskach.
Może się to pewnie wydawać ludziom z miasta jakimś anachronizmem i kłopotem, ale trzeba pamiętać, że ta tradycja wyrosła na wsi, na linii rzemieślnik-chłop i jedzenie i picie jest tu ważną osią porozumienia między nimi. I wzajemnym docenieniem. Gospodyni karmiąca pracowników, gospodarz polewający stwarzają atmosferę domowego (niejako rodzinnego, a w każdym razie swojskiego) porozumienia i "dogadania się" z wynajmowanymi fachowcami. Zauważyć jednak muszę, że współcześnie pracownicy z firm często wykorzystują chłopską szczodrość i zaufanie, jedząc, pijąc, a pracując na odczep się, nie mówiąc o "zapłacie ustalonej na początku"...
Tzw. kapitalizm w środowiskach tradycyjnych wydaje się być teraz barbarzyństwem i brutalnością, psującą moralność obu stron.
Bardzo to smutne zjawisko.
Tym bardziej cieszy, gdy zdarza się uszanowanie po obu stronach starych obyczajów.

Hm. Wykończenie domu drewnianego jest kosztowniejsze, moim zdaniem, od murowanego. Nie tylko potrzebne są deski szalunkowe czy płyty na listwach przykręcane, ale i potem wiele dupereli i listewek, maskujących kanty, otwory, rogi, przewody, rurki. Na koniec trzeba będzie jeszcze to wszystko namaścić jakimiś bejcami, lakierami, farbami itp. itd. i to są kolejne, niemałe koszty.
W każdym razie na święta może uda nam się urządzić kuchnię. Mam na myśli dokończenie terakoty, fugi i montaż mebli. Bo do wykończenia brakuje jeszcze płyt na suficie, wyszlifowania belki stropowej, obróbki komina i okna oraz nowych drzwi do pokoju.
Malowanie tego wszystkiego w ciepłym sezonie czeka moją skromną osobę. Lubię to. Mam już na koncie pomalowanie szalówki na cały dom (wraz z podkładem 3-krotne) i futryn okiennych i drzwiowych.
Mimo, że efekt końcowy jeszcze daleko przed nami, to jednak już zaczynam myśleć o wystroju wnętrz. I przypominać sobie podstawowe zasady feng-szuei w tej dziedzinie. Jedno wiem z doświadczenia. Wszelkie obrazki i obrazy spełniają się w moim życiu, gdy wiszą dostatecznie długo w pomieszczeniu i kodują się w podświadomości. Dlatego zadbam o symbolikę.

16 grudnia 2010

Jaka smaczna katastrofa!

Kiełbasa udała się świetnie jeśli chodzi o smak i apetyczny zapach. Niestety, wędzarka (zrobiona z drewnianego ula w celu wędzenia serów) nagrzana przez zniecierpliwioną Anię zapaliła się i nasze cenne wędliny wzięły wpadły do środka i usmoliły się. Z tego powodu nie pokażę zdjęcia, żeby nie dawać pola do kpinek. Uratowałyśmy je (co prawda w kawałkach), tak samo i boczek oraz samą wędzarkę też, jednak katastrofa była efektowna i piękna, w ciemny zimowy wieczór, jakby orzekł Grek Zorba.
Zanim jednak doszłam do tego wniosku i humor mi wrócił (choć kiełbasa zgrzyta w zębach) przeszłam emocjonalny szok. I w gorącej kąpieli, zmywającej całodzienny trud palenia i odór dymu reaktywowałam swój uduchowiony stosunek do przemijalności tego świata i rzeczy jego.
Wędzarkę serową zachowamy, ale w przyszłym sezonie, jeśli kasy starczy może wymurujemy całkiem nową solidną, albo chociaż postawimy drugą z metalowej beczki. Miałyśmy taką na Dąbrowie i dobrze się sprawdzała. Metal rozgrzewa się szybciej i kiełbasa prędzej dochodzi, a nawet trochę się podpieka, co sprawia, że nie trzeba jej potem specjalnie parzyć.
W ogóle dzień był mało efektywny. Ania wytkała na GOK-owskich krosnach kawałek chodnika z myślą o użyciu go do powleczenia posłania Koli, przywiozła do domu i okazało się, że się rozłazi na brzegach, a śliskie nici nie dają się zawiązać w supełki. Jakoś go podszyła na końcach i zabezpieczyła, ale rzecz nie jest solidna i może zacząć się rozdzierać. Tym bardziej motywuje to nas do rozłożenia własnej machiny tkackiej na poddaszu.

Majstrowie kończą roboty jak na razie. Ocieplili jeszcze północną ścianę w sieni od wewnątrz, bo wełny zostało i pokryli gipsokartonem. Zostało jeszcze kilka parapetów i obróbek okien i drzwi do zrobienia, dwa progi oraz wstawienie nowych drzwi z pokoju do kuchni (drzwi są, ale bez futryny, stąd zwłoka).
Wczoraj przeszli kolejną inicjację, bo ich nakarmiłam pieczonymi żeberkami koźlęcymi, które już nieco koźlęcego aromatu miały. Ale zjedli ze smakiem, nie było zwrotu pełnych naczyń.
Wpadli też państwo P. z wizytą. Ich koziołek poszedł na ofiarę mniej więcej w tym samym czasie, co nasze. Teraz przeżywają ciążę swoich kózek i oczekiwanie na poród (będzie później, bo miały ruję normalnie we wrześniu). Obejrzeli nasze zaawansowane beczułki, aby wiedzieć jak wszystko wygląda blisko rozwiązania.
I tyle spotkań z ludźmi.

14 grudnia 2010

Wędzenie w zimie

Pracy po pachy.
W nocy temperatura spadła poniżej minus 10 stopni, zatem odpaliłam c.o. jak najwcześniej. Aby majstrowie nie marzli. Głównie urzędują na poddaszu, gdzie mają machiny do przycinania i heblowania, zatem dziura cały czas rozwarta łyka ciepłe powietrze. Tym niemniej i tak jest ciepło, a na poddaszu znośnie, na pewno powyżej 10 stopni na plus.
Zaraz potem poszłam rozpalać wędzarkę. Ania odgarnęła z niej śnieg i odkopała palenisko. Ściągnęłam daszek i... tu mi zeszło. Zanim się rozgrzała jako tako trzy razy zgasła i musiałam to robić od początku. Kiełbasa, zawieszona na noc w śpichrzu także stwardniała od mrozu i ze dwie godziny w ciepłym dymie odzyskiwała normalny stan. Dodałam jej do towarzystwa boczek, nasolony i natarty przyprawami już dawno, zawieszony na sznurku.
Tak zleciało mi do zmierzchu. Pomiędzy trzema piecami, karmieniem zwierząt i ludzi.
- Najlepiej wędzić w słoneczny dzień. Dzisiaj jest zbyt pochmurno - stwierdził majster.
- Trudno. W zimie wyż to mróz. Wolę szybciej to zrobić, niż czekać.
O zmierzchu ukroiłam kawałek kiełbasy. Nie. Dopiero zaczęła dochodzić i środek jest jeszcze surowy. Dołożyłam kilka śliwkowych patyków i do domu, grzać się, bo mróz łapie coraz silniejszy.
Pani Marusia co prawda ma sposób na niedowędzoną kiełbasę. "Byleby dym i zapach złapała" - mówi ustami swego polskiego męża.
- Treba w pieczku wsadit na minutku. I wsio.
Ale co nam szkodzi powędzić jeszcze godzinkę czy nawet dwie. Drewna starczy.
Ma być podobno w nocy około 20 stopni. Radiowi spikerzy mówią to tragicznym tonem, co najmniej jak przed epoką lodowcową. No, my już zaliczyliśmy na Podlasiu -30 i nic się nie stało. Dwadzieścia to pryszcz.
Majstrowie montują parapety i ozdobne listwy wokół okien i drzwi. Palę i nie narzekam.